Các bệnh thường gặp ở đà điểu

Các bệnh thường gặp ở đà điểu – Máy ấp trứng Mactech chia sẻ những kiến thức quan trọng về một số bệnh phổ biến trên đà điểu.

Đà điểu, với tốc độ tăng trưởng nhanh và giá trị kinh tế cao, đang là lựa chọn của nhiều bà con nông dân. Tuy nhiên, việc chăn nuôi đà điểu cũng đối mặt với không ít thách thức, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh khi đà điểu non còn yếu và nhạy cảm. Hiểu rõ về các bệnh thường gặp ở đà điểu sẽ giúp bà con chủ động phòng ngừa, giảm thiểu thiệt hại. Trong bài viết này, máy ấp trứng Mactech chia sẻ những kiến thức quan trọng về một số bệnh phổ biến trên đà điểu.

NỘI DUNG CHÍNH

Bệnh thường gặp ở đà điểu, nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng trị

Với kinh nghiệm thu thập từ việc tiếp xúc, và thu thập kinh nghiệm với nhiều trang trại đà điều lớn ở Việt Nam. Máy ấp trứng đà điểu Mactech có thể tổng hợp được 11 bệnh thường gặp ở đà điểu. Sau đây là chi tiết nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng trị bệnh để các bạn tham khảo.

1. Bệnh Đậu ở Đà Điểu

Nguyên nhân: Do virus đậu (Fowl pox) gây ra.
Triệu chứng:
- Xuất hiện các mụn trên da, đặc biệt ở khóe mắt, mũi, miệng. Các mụn này sau đó vỡ ra, chảy nước và dễ bị nhiễm khuẩn gây mủ.
- Đà điểu có biểu hiện ngứa ngáy, khó chịu, nhiều con sốt và bỏ ăn.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Vệ sinh, khử trùng chuồng trại thường xuyên. Tăng cường sức đề kháng cho đà điểu bằng vitamin, điện giải, đường Glucoza. Tránh gây sốc cho con vật. Sử dụng vaccin đậu gà chủng qua da cánh với liều lượng bằng 1.5 liều gia cầm.
- Điều trị: Hiện không có thuốc đặc trị virus đậu. Chủ yếu tập trung vào việc tăng cường sức đề kháng cho đà điểu bằng Vitamin C, ADE, đường Glucoza.

2. Bệnh Newcastle (Bệnh Gumboro giả, Dịch tả gà)

Nguyên nhân: Do virus Newcastle gây ra. Đà điểu khá mẫn cảm với bệnh này. Mầm bệnh có thể lây từ gia cầm khác qua đường trực tiếp hoặc gián tiếp.
Triệu chứng:
- Biểu hiện thần kinh: đi loạng choạng rồi ngã, nằm một chỗ cổ xoắn lại, đứng một chỗ chống mỏ xuống đất.
- Sốt cao (có thể trên $4 2^{\circ} C$ ), da ửng đỏ.
- Bỏ ăn, thở khó.
- Tiêu chảy nặng, phân có mùi tanh khắm.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Ưu tiên hàng đầu. Vệ sinh, khử trùng, cách ly với vật nuôi khác, hạn chế người lạ. Tiêm phòng vaccin:
  - Đà điểu sơ sinh đến 1 tháng tuổi: Dùng vaccin Lasota nhỏ mũi 2 lần (7 ngày tuổi và 21 ngày tuổi), liều bằng 1.5 lần liều cho gà.
  - Đà điểu 42-45 ngày tuổi: Tiêm vaccin H1, nhắc lại sau 6-12 tháng. Liều gấp 1.5 lần liều cho gia cầm, tiêm dưới da cánh hoặc cổ.
  - Đà điểu lớn và sinh sản: Tiêm vaccin H1 mỗi năm một lần vào thời điểm nghỉ đẻ, thời tiết mát mẻ.
- Điều trị: Thường không hiệu quả do triệu chứng nặng và nguy cơ bội nhiễm vi khuẩn. Khi phát dịch, có thể dùng kháng huyết thanh sau đó tiêm vaccin.

3. Bệnh Viêm Túi Lòng Đỏ

Nguyên nhân: Do vi khuẩn (E.coli, Salmonella, Staphylococcus, Pseudomonas, Proteus…) xâm nhập qua trứng (nhiễm từ mẹ) hoặc qua rốn.
Triệu chứng:
- Đà điểu ăn uống kém, bụng căng, đi lại khó khăn, chân khô, kiệt sức và chết (thường trong 1-20 ngày tuổi).
- Có thể kế phát viêm ruột gây tiêu chảy, viêm phổi gây sốt, thở khó.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Là giải pháp chính. Khử trùng trứng, vệ sinh máy ấp nở, chuồng trại (đặc biệt thảm lót). Loại bỏ trứng bẩn, không nở được. Giữ ấm cho đà điểu (nhất là vùng bụng). Bôi cồn Iod vào rốn đà điểu sơ sinh. Cho uống kháng sinh + Vitamin B1 (1-3 ngày tuổi).
- Điều trị: Kém hiệu quả do bệnh thường đã nặng khi phát hiện. Khuyến cáo dùng kháng sinh kết hợp trợ sức bằng Vitamin và đường Glucoza.

4. Bệnh Viêm Đường Hô Hấp

Nguyên nhân: Do virus hoặc vi khuẩn (E.coli, Staphylococcus, Streptococcus, Pseudomonas, Proteus…). Vi khuẩn thường có trong nước uống, thức ăn, đất cát. Virus lây trực tiếp hoặc gián tiếp.
Triệu chứng:
- Đứng tách đàn, ủ rũ.
- Sốt cao, bỏ ăn hoặc ăn giả, uống nhiều nước.
- Thở nhanh, có tiếng khò khè, dịch đờm trong khí quản.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Vệ sinh chuồng trại, phun thuốc khử trùng định kỳ. Khách tham quan và người chăn nuôi phải tuân thủ quy định vệ sinh, khử trùng. Có thể phòng bệnh toàn đàn bằng kháng sinh theo hướng dẫn.
- Điều trị: Dùng kháng sinh (Quinolon, Aminoside, Phenicol, Cephalosporin, Betalactam…). Nên làm kháng sinh đồ để chọn thuốc phù hợp. Trợ sức bằng Vitamin + đường Glucoza.

5. Bệnh Viêm hoặc Hoại Tử Đường Tiêu Hóa

Nguyên nhân: Do vi khuẩn (E.coli, Salmonella, Staphylococcus, Clostridium perfringens…). Đà điểu 2-3 tháng tuổi dễ mắc do chuyển từ nền lót thảm sang tiếp xúc đất cát và hay ăn đất cát.
Triệu chứng:
- Chậm chạp, mệt mỏi, ăn uống giảm hoặc bỏ ăn.
- Dễ bị kích động, co giật, mất thăng bằng khi có tác động mạnh.
- Phân không thành khuôn (đen hoặc loãng xanh lá cây).
- Suy sụp nhanh, nằm liệt và chết.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Vệ sinh phân rác, thức ăn thừa, máng ăn uống. Định kỳ phun thuốc sát trùng. Giữ chuồng khô ráo. Cho ăn thức ăn tinh đúng khẩu phần, thức ăn xanh đúng lứa. Tăng sức đề kháng (Vitamin C, Caltosal). Có thể dùng kháng sinh phòng bệnh khi cần.
- Điều trị: Tách riêng con bệnh, điều trị bằng kháng sinh (tiêm hoặc uống). Toàn đàn cho uống kháng sinh. Cải thiện chăm sóc, cung cấp thức ăn chất lượng (ưu tiên rau muống, rau lang, cỏ Stylo).

6. Bệnh Tắc Đường Tiêu Hóa

Nguyên nhân: Ăn phải dị vật (vải, sợi thảm, cành cây, cát, sỏi to, lá keo, bao bóng…). Viêm ruột mãn tính làm hẹp lòng ruột.
Triệu chứng:
- Lờ đờ, bỏ ăn, tách đàn, gầy yếu.
- Không thải phân, chỉ ra dịch keo đặc màu vàng.
- Bụng tóp, sờ không thấy phân trong ruột.
- Nằm liệt, kiệt sức và chết.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Là chính. Thường xuyên dọn dẹp dị vật trong chuồng. Loại bỏ đá lớn. Quét dọn lá cây keo (nhất là với đà điểu 0-3 tháng tuổi).
- Điều trị: Kém hiệu quả. Có thể cho uống paraphin, dầu thực vật. Phẫu thuật lấy dị vật là giải pháp khó khăn, cần thử nghiệm.

7. Bệnh Nấm Phổi (Aspergillosis)

Nguyên nhân: Do nấm Aspergillus Fumigatus. Môi trường ẩm, có tinh bột, cỏ là điều kiện thuận lợi cho nấm phát triển.
Triệu chứng:
- Gầy yếu, ăn ít, uống nhiều nước, nhịp thở tăng (nhất là khi bị dồn đuổi).
- Thở giật cục, có thể có tiếng khò khè.
- Chủ yếu ở đà điểu 0-3 tháng tuổi. Tỷ lệ chết cao, con sống sót còi cọc.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Là chính. Giữ chuồng khô ráo, vệ sinh khử trùng. Nuôi mật độ vừa phải. Không để thức ăn thừa lẫn chất độn chuồng. Sử dụng thuốc chống nấm (Nystatin).
- Điều trị: Kém hiệu quả. Tách riêng con bệnh nặng để điều trị bằng thuốc chống nấm. Tăng cường trợ sức (Vitamin + đường glucoza).

8. Bệnh Xoắn Ruột

Nguyên nhân: Thức ăn thô xanh khó tiêu (cỏ già), thay đổi thức ăn đột ngột. Đà điểu chạy nhiều, té ngã (khi chuyển chuồng).
Triệu chứng:
- Bỏ ăn hoặc ăn giả, tách đàn.
- Thải phân ít, chỉ ra dịch tiết vàng đặc.
- Bụng căng cứng, da bụng nổi tĩnh mạch, chuyển màu xanh.
- Sốt là dấu hiệu bệnh nặng, ruột bắt đầu hoại tử.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Không dùng thức ăn xanh quá già, không thay đổi thức ăn đột ngột. Loại bỏ tác nhân gây hoảng loạn. Chuyển chuồng từ từ. Bỏ chướng ngại vật trong chuồng (nhất là ban đêm).
- Điều trị: Loại thải, điều trị không hiệu quả. Phẫu thuật sắp xếp lại ruột khó khả thi.

9. Bệnh Táo Bón

Nguyên nhân: Khẩu phần thiếu chất xơ, ăn quá nhiều cát, viêm ruột mãn tính, nhu động ruột kém, thiếu nước uống.
Triệu chứng:
- Phân khô, viên nhỏ như phân dê.
- Gầy, lông xơ xác, chậm lớn, mắt nửa nhắm nửa mở.
- Ăn ít, chậm chạp. Hay ăn dị vật.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Điều trị triệt để viêm ruột. Cho ăn thức ăn xanh mềm, tươi, cắt nhỏ, có tính nhuận trường (rau lang, dấp cá). Bổ sung Sorbitol. Tăng diện tích sân chơi để tăng nhu động ruột.
- Điều trị: Cho uống Sorbitol. Nếu nặng dùng $M g S O_{4}$ .

10. Bệnh Viêm Khớp

Nguyên nhân: Nhiễm khuẩn (E.coli, Pseudomonas, Proteus, có thể cả Mycoplasma). Biến chứng từ viêm ruột, viêm phổi, viêm tiết niệu. Vi khuẩn xâm nhập qua vết thương ngoài da vùng khớp.
Triệu chứng:
- Đi cà nhắc, ít vận động.
- Khớp sưng, nóng, da quanh khớp căng đỏ.
Phòng và trị bệnh:
- Phòng bệnh: Giữ chuồng trại sạch sẽ. Phòng các bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp, tiêu hóa, tiết niệu.
- Điều trị: Dùng chất kháng viêm. Sử dụng kháng sinh phổ rộng (tiêm bắp hoặc trực tiếp vào ổ khớp). Trợ sức cho con vật.

Kết luận:

Chăn nuôi đà điểu đòi hỏi sự quan tâm và kỹ thuật cao. Việc nắm vững kiến thức về các bệnh thường gặp ở đà điểu và các biện pháp phòng trị là yếu tố then chốt để đảm bảo sức khỏe cho đàn vật nuôi, từ đó mang lại hiệu quả kinh tế cao. Máy ấp trứng Mactech chia sẻ những thông tin trên với hy vọng giúp bà con nông dân có thêm kinh nghiệm để phát triển mô hình chăn nuôi đà điểu thành công. Hãy thường xuyên cập nhật kiến thức và áp dụng các biện pháp an toàn sinh học để bảo vệ đàn đà điểu của bạn.

Bài viết liên quan

>>>>Hướng dẫn tiêm phòng cho đà điểu

>>>> Kỹ thuật trọn trứng đà điểu khi ấp

>>>> Hướng dẫn tiêm phòng cho đà điểu

>>>> Hướng dẫn bảo quản trứng đà điểu trước khi ấp

>>>> Hướng dẫn vệ sinh trứng đà điểu đúng cách

>>>> Xử lý trứng đà điểu sau khi đẻ

>>>> Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ lệ nở khi ấp trứng đà điểu

>>>> Dinh dưỡng cho đà điểu sinh sản

>>>> Hướng dẫn khử trùng máy ấp trứng đà điểu Mactech

>>>> Bảng giá trị dinh dưỡng tham khảo cho đà điểu sinh sản

>>>> Độ tuổi đà điểu bắt đầu sinh sản